Kilise, yakındaki Muswell Hill United Reformed Church adında bir kiliseydi. Sonraki günlerde United Reform Church adı verilen kiliselerin Protestan ama Anglikan olmayan kiliseler olduklarını, Protestan ve Kongregasyonel kilisesinin 1972 senesinde birleşmesi ile ortaya çıktıklarını ve Galler (Wales) civarında güçlü olduklarını, 110 bin civarında üyeleri bulunduğunu öğrendim. Böylece Mrs. Thomas’ın da Wales (Galler) yöresinden olduğu için bu kiliseyi tercih etmesinin sebebi ortaya çıkıyor.

Beş dakikamızı ancak aldı kiliseye varmamız. Arabadan inip kiliseye doğru yürümeye başladık. Kapıya geldiğimizde bizi rahip karşıladı. Mrs. Thomas beni tanıştırdı. Belki de yıllardır evinde kalan Müslüman öğrencilerden sadece ben onunla kiliseye gitmiştim. Papaz nereli olduğumu sordu. “Türk’üm.” dedim. Biraz ilginç geldi galiba. Papaz (Minister) Bert Baker adında biriydi. Yanında duran ve kilise işlerine yardımcı olan kadın dün akşam televizyonda Türkiye hakkında bir haber duyduğunu, bir takım kanlı olaylardan bahsedildiğini söyledi. Şaşırmadım. ‘Sanki bu ülkede hiç olmuyor.” dedim içimden. Neyse, aynı kadın kiliseye gelen herkese bir İlahi Kitabı ve günün programını içeren bir kâğıt dağıtıyordu. Ben de aldım.

Burada kiliseye gelen insanlar sayılı olduğu için kiliseler bu insanların ad ve adreslerini biliyorlar ve muhtemelen sayıları birkaç yüz kişi olan üyelerine her hafta posta ile programı gönderiyorlar. Böylece Pazar ayinine gitmeden önce neler konuşulacağını öğreniyorsunuz.

Elimdeki programa göre Pazar ayininin içeriği şöyleydi:

Service led by Minister Bert Baker

Organist: Mrs. Karen Bradley

Theme: The Best Reward

Welcome and Introduction

Call to Worship

May our worship, O Lord God,

*open our eyes to your glory

*open our eyes to your story

*open our hearts to your fire

*and open our wills to your desire, through Jesus Christ our Lord AMEN!

Hymn (İlahi ) 377. This is the day (Kitaptaki 377 nolu ilahiyi herkes ayakta okuyor)

Rededication of Junior Church Staff (3-5 yaşlarındaki çocuklara İncil hediye ediliyor)

Hymn 474. Brother, sister, let me serve you. (Yine hep birlikte kitaptan 474 nolu ilahi okunuyor.)

Promotions of Children and Young People (Kilisede öğrenim gören 10 kadar çocuğa teşvik hediyeleri veriliyor. Bunlar genelde dini kitaplar.)

Hymn 556. When a knight won his spurs.

The Offering and Dedication

Reading: The Enormous Crowd

Revelation 7. 9-17 GNB Page 317 NT (Papaz, İncil’in 317. sayfasındaki 7. surenin 9-17. ayetlerini okuyor.)

Hymn 662. Arise, arise good Christian (662. ilahinin sadece 4. ve 5. mısraları okunuyor.)

The SERMON (Vaaz kısmı – Papaz burada önündeki kağıttan okuyarak genel ifadelerle bir şeyler anlatıyor. İsa’nın Lord olduğunu vurguluyor.)

Song: Heaven Shall not Wait

From the Iona Community. (6-7 kadın öne çıkarak bir şarkı söylüyor ve şarkının bazı nakarat kısımlarına ‘cemaat’ de eşlik ediyor)

Prayers of Intercession

Let us pray for the church and for the world, for one another and ourselves, that God’s kingdom may come on earth as in heaven.

Silence (Herkes sessizce duruyor, daha sonra Papaz bir dua okuyor ve herkes AMEN diyor.

Hymn 740. Tell Out My Soul. (740 nolu ilahi okunuyor.)

Final Prayer (Papaz dua ediyor. Her dua arasında cemaat AMEN diyor. En sonunda herkes topluca Amen, Amen, Amen diyor ve ayin tamamlanıyor.)

Ayin sonrası insanlara portakal suyu ikram ediliyor. Papazla biraz konuşuyorum sonra veda edip ayrılıyoruz.

Kilisede dikkatimi çeken şey cemaatin sayısı ve yaş ortalaması. Pazar ayininde yaklaşık 25 kişi vardı ve yaş ortalaması 50’nin üzerinde idi. Benim dışımda genç bir ya da iki kişi vardı. Kilise gençleri çekebilmek için uğraşıyor olsa gerek; ama belli ki gelmiyorlar. Yaşlı insanlar da genelde eş dostla karşılaşmak, biraz muhabbet etmek için geliyorlar besbelli. Onlar için kilise, bir hafta boyunca yapayalnız yaşadıkları evlerinden kaçış gibi bir şey.

Köşe yazılarından okuduklarıma inanmam gerekirse Anglikan kilisesinin haftalık ziyaretçi sayısı yaklaşık 800 bin imiş ve 2002 yılında camiye giden Müslümanların sayısı kiliseye giden Hıristiyanların sayısını geçecekmiş. Sırf bu yüzden Alan Smithson adındaki Jarrow kenti piskoposu, Hıristiyanların ‘Ramazan ayı’ olarak bilinen, eskiden et ve zengin besin kaynakları yemedikleri, bugünlerde ise işi diyet orucu şekline getirdikleri 40 gün süren Lent dönemini, Kuran’ı inceleyerek geçireceğini söyleyerek basının ilgisini çekmiş; Hıristiyanların Müslümanlardan din, aile, gelenek ve sair değerler konusunda çok ilerde olduklarını ve dinlerini ciddiye aldıklarını öne sürmüş.

Iona topluluğunun söylediği Heaven Shall Not Wait adlı ilahinin iki kıtası şöyle:

Heaven shall not wait

For the poor to lose their patience

The scorned to smile, the despised to find a friend:

Jesus is Lord;

He has championed the unwanted;

In him injustice confronts its timely end.

Heaven shall not wait

For the rich to share their fortunes

The proud to fall, the elite to tend the least:

Jesus is Lord;

He has shown the Master’s privilege-

To kneel and wash servants’ feet before they feast.